Meer dan 80 procent van de Nederlanders accepteert privacyvoorwaarden omdat weigeren geen reële optie lijkt, meldt NPM-participatie Conclusion op basis van onderzoek onder ruim 1000 respondenten. Tegelijk ervaart driekwart het delen van persoonsgegevens als een verborgen prijs van het online leven. Het vertrouwen in bedrijven is beperkt: 57 procent verwacht dat organisaties zorgvuldig met data omgaan.
Driekwart van de Nederlanders ervaart het achterlaten van persoonlijke gegevens als een onzichtbare tegenprestatie bij online diensten en aankopen. Daarnaast vindt 68 procent het niet logisch dat een dienst gratis is in ruil voor toegang tot persoonlijke gegevens. Het delen van data wordt daarmee door veel mensen gezien als voorwaarde om online te kunnen deelnemen.
Hoewel 53 procent aangeeft dat het delen van data zo gebruikelijk is geworden dat zij er nauwelijks nog bij stilstaan, gebeurt dit volgens het onderzoek niet bewust. Onder jongeren van 16 tot 29 jaar ligt dit aandeel op 64 procent. Het onderzoek wijst op berusting, doordat veel mensen het gevoel hebben geen keuze te hebben.
“Consumenten zijn niet naïef over hun data. Ze voelen zich klemgezet”, aldus Friso Spinhoven, hoofd Responsible AI bij Conclusion. “Ze weten dat ze een prijs betalen, maar zien geen alternatief. Bij Conclusion zien we dagelijks hoe belangrijk het is om data en AI verantwoord in te zetten. Juist omdat consumenten het overzicht kwijtraken, hebben organisaties de plicht om transparant te zijn over welke data ze verzamelen, waarom, en wat ze ermee doen.”
Spinhoven: “Het onderzoek nuanceert het beeld dat consumenten vrijwillig hun data weggeven. Het overheersende gevoel is er een van machteloosheid, niet van onverschilligheid. Voor organisaties die data en AI inzetten is dat een belangrijk signaal: vertrouwen is niet vanzelfsprekend en moet actief worden verdiend. De technologie om data slim in te zetten is er. Maar slim is niet hetzelfde als verantwoord.”
