Overslaan en naar de inhoud gaan

Familiebedrijven, groei en innovatiekracht

Categorie:
Uitdagingen in familiebedrijf

Datum:
14 december 2017

Er staat een tiental familiebedrijven in de FD Gazellen, de ranglijst van snelgroeiende bedrijven samengesteld door het Financieele Dagblad en Company.info. Alle ondernemingen die de afgelopen drie boekjaren ten minste 20% zijn gegroeid in omzet, ontvangen een FD Gazelle Award. Er blijken veel mythen te bestaan over familiebedrijven. Een belangrijke mythe is dat familiebedrijven dermate conservatief zijn en willen vasthouden aan bestaande producten, markten en processen dat er voor innovatie weinig ruimte is. Hierdoor zouden familiebedrijven zich uit de markt prijzen en een faillissement een kwestie van tijd zijn. Recent onderzoek ontkracht deze mythes: ze zijn zowel innovatiever als ambitieuzer bij het doen van investeringen om tot innovatie te komen.

Voor velen is de overweldigende dominantie van familiebedrijven in de Nederlandse en wereldeconomie nog steeds een grote verrassing. Zij zijn verbaasd als zij horen dat 70 procent van alle bedrijven met personeel in Nederland een familiebedrijf is (CBS, 2017). FBNed is het platform dat familiebedrijven steunt in functioneren en ondernemersvragen. In tegenstelling tot wat de mythe beweert, blijkt uit onderzoek van Nyenrode Business Universiteit dat familiebedrijven op het gebied van innovatie niet onderdoen voor andere typen bedrijven. Zo blijkt bijvoorbeeld dat ruim 62 procent van alle familiebedrijven de laatste drie jaar minimaal één nieuw product of dienst op de markt heeft gebracht. Innoverende familiebedrijven die de laatste drie jaar innovaties op de markt hebben gebracht, hebben 14,6 procent van hun omzet in 2016 verkregen uit deze nieuwe producten of diensten. De innoverende familiebedrijven besteden gemiddeld 4,9 procent van hun omzet aan research & development en dit percentage is bij ruim 1/3e van de bedrijven sterk gestegen.

Belemmeringen bij innovatie

Uit het Nyenrode-onderzoek, uitgevoerd in 2017 in samenwerking met ING en NPM Capital, blijkt dat de grootste beperkende factor tot innovatie van de Nederlandse familiebedrijven de beschikbaarheid van talentvolle medewerkers is. Daarnaast werkt de beschikbaarheid van kapitaal beperkend bij familiebedrijven: het familievermogen van de eigenaren zit vast in het familiebedrijf. Ruim 32 procent van de familiebedrijven zou innovatiever zijn als ze meer financiële middelen ter beschikking zouden hebben. Het innovatieve vermogen van een familiebedrijf kan hierdoor dus daadwerkelijk worden belemmerd. Daarom gaan innoverende familiebedrijven vaker een joint venture aan met andere bedrijven, of ze kopen een ander bedrijf aan. Ze halen vaker advies en kennis binnen door het aanstellen van een Raad van Advies of Raad van Commissarissen en werken vaker samen met klanten, met universiteiten en hogescholen en met publieke onderwijsinstellingen.

Eigenaren van familiebedrijven staan meer open voor innovatiestrategieën dan de eigenaren van niet-familiebedrijven. Daar kan een belangrijke verklaring liggen voor het feit dat familiebedrijven ondanks hun beperkte middelen zeer goed kunnen concurreren met de niet-familiebedrijven op het gebied van innovatie. Eigenaren van familiebedrijven delen vaak eenzelfde visie op innovatie en zij steunen het innovatiebeleid volledig en significant meer dan de eigenaren van niet-familiebedrijven, stelt het Nyenrode-onderzoek.

Innovatie inspireert families om te ondernemen

In diverse regio’s zijn al winnaars bekendgemaakt van de FD Gazellen. Zo wonnen in Noord-Nederland de broers Ramón en Pascuál Ab met hun bedrijf Nova Incasso en staat de familie Schippers op de tweede plaats in Zuid-Nederland met Jongerenuitzendbureau JAM. Beide bedrijven bestaan nog niet lang maar voldoen wel aan het criterium voor deelname: ze zijn in de afgelopen drie boekjaren ten minste 20% gegroeid in omzet. Beide bedrijven hebben een nieuwe draai gegeven aan een bestaande business omdat ze mogelijkheden zagen tot ondernemen en innovatie.

Voor familiebedrijven is het van het grootste belang dat ieders kwaliteiten, taken en karakters elkaar aanvullen, zo stellen de winnende bedrijven bij de FD-Gazellen Awards. Daarbij hebben diverse snelgroeiende bedrijven een mediator stand-by om discussies bij te sturen zodat het niet ontaardt in een strijd. En ze blijven in contact: dagelijks samen doornemen welke taken en plannen er zijn, zorgt voor gelijkgestemdheid. Deze afstemming zorgt ook voor goed afgestemde groeiambities en –doelstellingen. Tot slot: 'een familiestatuut is onmisbaar', stelt een eigenaar van een familieonderneming, om spanningen tussen eigenaren en andere familieleden te voorkomen of op te lossen.

Familiebedrijf ondersteund met kennis en kunde

FBNed stelt dat familiebedrijven cruciaal zijn voor innovatie, groei en werkgelegenheid. Ze zijn de hoeksteen van de economische samenleving. Daarom is het platform ook een gesprekspartner voor de politiek. Niet alleen onderzoekt Universiteit Nyenrode familiebedrijven op allerlei aspecten van hun functioneren, rol in de economie en innovatiekracht, recent is de Universiteit Tilburg een onderzoeksgroep begonnen: het ‘Tilburg Institute for Family Business’. Het instituut heeft een onderwijs- en onderzoeksprogramma dat alle facetten van het familiebedrijf raakt. Om continu nieuwe kennis en inzichten op te doen voor zaken rondom het familiebedrijf hebben Tilburg University en PwC de handen ineengeslagen waarbij Tilburg University garant staat voor multi-disciplinair onderzoek en PwC de poort opent naar de praktijk van het familiebedrijf.

Meer weten over familiebedrijven? NPM Capital biedt ondersteuning bij uitdagingen in het familiebedrijf.