Overslaan en naar de inhoud gaan

Ook kringlooplandbouw kan niet zonder mechanisatie

Categorie:
Nieuws

Datum:
26 maart 2020

Minister Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit wil dat Nederland in 2030 ‘internationaal gidsland’ is voor kringlooplandbouw. Anders gezegd: onze landbouw moet extensiveren en op een meer duurzame manier omgaan met natuurlijke hulpbronnen zoals bodem, lucht en water. Wat betekent dat op termijn voor fabrikanten van landbouwmachines? Volgens Niels Havermans, Director Sales & Marketing Europe bij Ploeger Oxbo Group is dat ‘een genuanceerd verhaal’.

Mechanisatie is de afgelopen decennia een belangrijke driver geweest voor de intensivering van de landbouw. Zie jij de rol van mechanisatie veranderen of kleiner worden, nu er meer en meer wordt ingezet op het minder intensief maken van onze landbouw?

“Laat ik vooropstellen dat wij absoluut voorstander zijn van een landbouw die zo natuurvriendelijk mogelijk wordt bedreven. Wel denk ik dat we de situatie in Nederland niet maatgevend moeten maken voor de rest van de wereld. Wat hier ‘intensief’ is, is in landen met veel meer ruimte normaal en ook niet bovengemiddeld ecologisch belastend. Wij verkopen onze oogst- en mestinjectiemachines internationaal, dus ons blikveld is wel ruimer dan alleen Nederland. Dat gezegd hebbend, rusten wij onze machines wel meer en meer uit met allerlei sensoren die precisielandbouw mogelijk maken.”

Kun je daarvan een voorbeeld geven?
“De nieuwste generaties machines om mest te injecteren zijn bijvoorbeeld voorzien van sensoren die continu monitoren hoeveel stikstof en kalium de mest in de tank bevat, en aan de hand van die data de optimale hoeveelheid geïnjecteerde mest bepalen. Ook onze machines die vaste mestkorrels verspreiden doen dat op basis van weegsystemen heel precies afgemeten.”

De kringlooplandbouw-adepten zetten vooral in op droge dierlijke mest, compost en gewasresten om het bodemleven te stimuleren, en zeker niet op mechanische drijfmest-injectie. Is dat niet bedreigend voor jullie business?

“Mestinjectie is denk ik de beste manier om vloeibare mest aan te wenden. Het grote probleem bij bemesting is de vervluchtiging van ammoniak. Door mest te injecteren voorkom je dat tot wel 95% van de in de mest aanwezige stikstof vervluchtigt. Daarbij snijdt het mes aan twee kanten, want niet alleen is er geen stikstofbelasting voor de natuur, ook hoef je de geïnjecteerde stikstof op landbouwgrond niet als kunstmest aan te voeren. Laat ik zo zeggen: als we in Nederland niet zouden injecteren, zou het stikstofprobleem al jaren geleden heel erg groot geweest zijn. In Duitsland zijn er volop discussies over uitspoeling van stikstof naar het grondwater. Daar praatten we hier in Nederland 15 jaar geleden over, want dat probleem hebben we dankzij nauwkeurige toediening zo goed als onder controle. Dus in die zin is iedere injectiemachine die we verkopen een vooruitgang op wat er was. En er is nog heel veel terrein te winnen – ook commercieel.”

Hoe zie jij pleidooien voor strokenteelt, voedselbossen, voedselteelt afgewisseld met wildplanten en dergelijke? Is in dat soort concepten nog wel ruimte voor oogstmachines?

“We volgen al dit soort concepten met interesse. Punt is wel dat ze nogal vaak vooral charmant en idealistisch zijn, maar totaal geen antwoord zijn op de vraag hoe we de wereldbevolking moeten voeden. We moeten waken voor te veel hobbyisme in de landbouw. Gezien de uitdagingen waar we voor staan is intensieve landbouw absoluut noodzakelijk. Waar je het met elkaar over kunt hebben is hoe je dat doet op een zo duurzaam mogelijke manier. Ik weet van onze klanten in Nederland dat die op een zeer verantwoorde manier aan wisselteelt doen: ze telen elk jaar een ander gewas op een veld en pas na acht jaar is de cyclus weer rond. Op die manier bieden ze een tegenwicht aan de intensiteit van de teelt. Daarbij wordt er ook steeds bewuster met gewasbeschermingsmiddelen omgegaan – dat moet ook wel, want de klanten van onze klanten – zeg maar de groenteverwerkers – sturen steeds meer aan op ‘zero residu’. En dat terwijl de analysemogelijkheden om residuen aan te tonen alsmaar nauwkeuriger worden. We zien ook steeds meer klanten overstappen op biologische teelt. Het is wat al te makkelijk om alle landbouw die conventioneel is, maar direct af te serveren als ‘te intensief en dus slecht’. Het is een genuanceerd verhaal.”

In een eerder vraaggesprek met jou las ik dat veel groenten in het versschap van de supermarkt met de hand geplukt worden in lagelonenlanden. Gaat dat ook veranderen door de kringlooplandbouw?

“Ik vrees van niet. Ingevlogen ‘verse’ groente is in mijn optiek dan ook helemaal niet de meest duurzame optie: dat zijn juist diepvriesgroenten en conserven die lokaal geoogst worden in het seizoen en daarna binnen enkele uren worden verwerkt met behoud van al het goede in het product. Hierbij blijven onze machines de meest efficiënte optie om deze producten te oogsten.”

Dus voorlopig blijven we het land op gaan met steeds grotere machines die de bodem verdichten?

“Zolang die machines bestuurd worden door mensen: ja. Want het is seizoenteelt, en je hebt tijdens de oogst niet oneindig veel bestuurders beschikbaar. Dus elke bestuurder moet schaalgrootte maken - daar volgen we gewoon de markt in. Qua bodemverdichting zouden kleinere machines inderdaad beter zijn, al is ook hier een kanttekening op zijn plaats. Veel machines rijden tegenwoordig op rupsbanden die de druk verdelen. Ook de bandentechnologie is sterk verbeterd ten opzichte van vroeger. Ik zou zeggen: hoe moderner de machine is die je inzet, hoe verantwoorder je op het veld bezig bent. Veel van onze klanten zijn middelgrote bedrijven die bewust telen en zeker ook oog hebben voor ecologische aspecten.”

Lees ook ‘Kringlooplandbouw: een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouw?’

Lees ook ‘Ploeger Oxbo: innoveren in het veld’