Voor 78 procent van de Nederlanders wordt het steeds moeilijker om echt en nep van elkaar te onderscheiden door de opkomst van AI. Dat blijkt uit onderzoek van NPM-participatie Conclusion onder 1.003 Nederlanders. Vooral jongeren en ouderen ervaren hier moeite mee: onder 16- tot 29-jarigen gaat het om 71 procent, onder 60- tot 69-jarigen om 85 procent, becijfert de IT- en businesstransformatiedienstverlener.
Uit het onderzoek blijkt dat veel mensen automatisch vertrouwen op digitale berichten van bekenden. Meer dan de helft van de Nederlanders (55 procent) twijfelt zelden aan de echtheid van een bericht of telefoontje van iemand uit hun eigen netwerk. Onder jongeren ligt dit percentage nog hoger, op 60 procent. Volgens Roel Gloudemans, Director IT Risk & Compliance bij Conclusion, maakt dat deze groep extra kwetsbaar voor deepfakes: “Het risico verschuift van ‘kun je het herkennen?’ naar ‘durf je te twijfelen?’.”
Ondanks de groeiende zorgen onder burgers, neemt slechts een kleine groep voorzorgsmaatregelen. Slechts 13 procent heeft een codewoord afgesproken met familie of vrienden om AI-fraude zoals voice cloning of deepfake-video’s te kunnen herkennen. Tegelijkertijd vindt ruim 40 procent dat mensen die slachtoffer worden van dit soort oplichting ‘naïef’ zijn. Jongeren oordelen het hardst: onder 16- tot 29-jarigen noemt 48 procent slachtoffers naïef, tegenover 37 procent van de 60-plussers.
Cynisme lijkt ook een rol te spelen. Bijna drie op de tien Nederlanders (29 procent) zegt dat het weinig zin heeft om voorzichtig te zijn, omdat AI en hackers altijd slimmer zijn. Deze gedachte leeft vooral onder 30- tot 39-jarigen, waar 37 procent zich hierin herkent. Volgens Gloudemans is actie dringend nodig: “Zonder gezamenlijke inspanning van burgers, bedrijven en overheid groeit het risico elke dag.”